Web sitesinde KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası zorunlu mu
İletişim formu, randevu formu, analiz ya da reklam çerezi olan bir işletme sitesinde KVKK'nın istediği bilgilendirme ve Kurum'un çerez rehberine göre doğru uygulama.
Son güncelleme: · Atalay Website
- Sitenizde ad, telefon, e-posta gibi kişisel veri topluyorsanız, veriyi alırken aydınlatma yapmak zorundasınız (6698 sayılı Kanun m.10).
- Aydınlatma en az şunları söyler: kim olduğunuz, veriyi hangi amaçla işlediğiniz, kime ve hangi amaçla aktarabileceğiniz, toplama yöntemi ve hukuki sebebi, kişinin hakları.
- Kanunda “çerez politikası” diye ayrı bir madde yok; ama çerezle kişisel veri işleniyorsa aydınlatma gerekir. Reklam ve davranışsal takip çerezleri açık rıza ister.
- Kurum'un rehberine göre sitenin çalışması için kesinlikle gerekli çerezler genellikle açık rıza dışındaki bir şarta dayanır; onlar için rıza istenmez.
- 2026'da aydınlatma yükümlülüğüne uymamanın idari para cezası 85.437 TL ile 1.709.200 TL arasında.
Bu sizi ilgilendiriyor mu
Kanun, kimliği belirli ya da belirlenebilir bir gerçek kişiye ait her bilgiyi kişisel veri sayar. Sitenizde şunlardan biri varsa kişisel veri işliyorsunuz demektir:
- İletişim, randevu ya da teklif formu (ad, telefon, e-posta).
- Sipariş, üyelik ya da müşteri girişi.
- Ziyaretçiyi tanıyan analiz ya da reklam çerezleri.
Bu durumda siteyi işleten siz veri sorumlususunuz; aydınlatma ve veri güvenliği yükümlülüğü sizindir. Aydınlatmanın yapıldığını ispat etmek de size düşer.
Aydınlatma metninde ne yazar
Kanunun 10. maddesi ve Aydınlatma Tebliği'ne göre metin en az şunları söyler:
- Veri sorumlusunun (sizin) ve varsa temsilcisinin kimliği.
- Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği.
- Kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği.
- Verinin hangi yöntemle ve hangi hukuki sebeple toplandığı.
- Kişinin 11. maddedeki hakları: verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi isteme, düzeltilmesini ya da silinmesini isteme, zararının giderilmesini talep etme gibi.
Tebliğe göre metin anlaşılır, açık ve sade bir dille yazılır. Açık rıza da alıyorsanız aydınlatma ile açık rıza ayrı ayrı yapılır; ikisini tek metinde birleştirmeyin.
Kurum'un çerez rehberine göre karmaşık ve içinde pek çok başka konu bulunan bir gizlilik bildirimi, aydınlatma yapılmış sayılmaz. Hazır bir metni kopyalamak yerine kendi işinizi anlatın.
İletişim formunda pratikte
- Formun hemen altına aydınlatma metnine bağlantı koyun; gönder düğmesinden önce görünsün. Aydınlatma en geç veri alınırken yapılır.
- Yalnız gereken alanı isteyin. Kanun, verinin işlendiği amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını ister: randevu için ad ve telefon yetiyorsa fazlasını sormayın.
- Formu dolduranlara kampanya mesajı da göndermek istiyorsanız bunun için ayrı onay alın. 6563 sayılı Kanuna göre ticari elektronik ileti, esnaf ve tacirler dışındaki alıcıya ancak önceden onayı alınarak gönderilir.
- Gelen başvuruları kimin göreceğini ve ne kadar süre saklayacağınızı belirleyin. Kanun, verinin amaç için gerekli olan süre kadar saklanmasını ister.
Çerezler: hangisi açık rıza ister
Kanunda çerez için ayrı bir madde yoktur; çerezle kişisel veri işleniyorsa 6698 sayılı Kanun uygulanır. Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun Çerez Uygulamaları Hakkında Rehberi (güncel sürüm Temmuz 2025) çerezleri amacına göre şöyle ayırır:
| Çerez | Örnek | Açık rıza |
|---|---|---|
| Kesinlikle gerekli (zorunlu) | Oturum açma, form doldurma, sepet, gizlilik tercihinin hatırlanması, site güvenliği | Genellikle gerekmez; açık rıza dışındaki bir işleme şartına dayanabilir |
| Birinci taraf analitik | Sitenin kendi ziyaretçi istatistiği; yalnız anonim istatistik, siteler arası takip yok, veri üçüncü kişiye gitmiyor | Rehbere göre gerekmeyebilir; IP adresinin maskelenmesi gibi tedbir önerilir |
| İşlevsel | Dil, görünüm gibi tercihlerin hatırlanması | Kullanıcının o hizmeti açıkça istediği belli değilse gerekir |
| Reklam ve davranışsal takip | İlgi alanına göre reklam, sosyal ağların takip çerezleri | Gerekir |
Başka bir firmanın sitenize yerleştirdiği üçüncü taraf çerezlerde, ziyaretçiyi bilgilendirmek ve rızasını almak hem sizin hem o firmanın sorumluluğudur.
Çerezle yurt dışındaki bir firmaya veri gidiyorsa Kanunun 9. maddesindeki yurt dışına aktarım kuralları uygulanır.
Çerez bandı nasıl olmalı
Kurum'un rehberinde iyi uygulama olarak sayılanlar:
- Siteye girildiğinde açılan panelde “Kabul et”, “Reddet” ve “Tercihler” düğmeleri eşit renk, büyüklük ve puntoda olsun.
- Açık rıza gereken çerezler panelde ilk açılışta kapalı gelsin.
- Siteye girmiş olmak rıza sayılmaz; rıza aktif bir eylemle, örneğin düğmeye basılarak verilir.
- Rıza geri alınabilsin: sayfanın köşesinde küçük bir simgeyle tercihlere her an dönülebilsin.
- Rızayı her girişte yeniden sormayın; çerezin ömrüyle orantılı aralıklarla hatırlatın.
- Reklam çerezi rızasını kullanım koşullarına ya da gizlilik bildirimine iliştirmeyin.
- Bütün çerezlere onay vermeyeni siteye sokmayan çerez duvarı özgür iradeyi sakatlayabilir; o zaman alınan rıza geçerli olmaz.
Aydınlatma metninde her çerezin adı, kullanım amacı, süresi ve birinci ya da üçüncü taraf olduğu açıkça yazsın.
Uymazsanız
Kanunun 18. maddesindeki idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılır. Kurum'un 2026 tablosu:
| Aykırılık | 2026 cezası |
|---|---|
| Aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmemek (m.10) | 85.437 TL – 1.709.200 TL |
| Veri güvenliği tedbirlerini almamak (m.12) | 256.357 TL – 17.092.242 TL |
| Veri Sorumluları Sicili'ne (VERBİS) kayıt ve bildirim yükümlülüğüne aykırılık (m.16) | 341.809 TL – 17.092.242 TL |
Ceza veri sorumlusuna, yani siteyi işleten işletmeye verilir. VERBİS kaydı aydınlatmadan ayrı bir yükümlülüktür; kimin kayıttan muaf olduğunu Kurul kararları çalışan sayısı ve yıllık mali bilanço toplamına göre belirler. Durumunuzu mali müşavirinize sorun.
Sık sorulan sorular
Sitemde form yok, yine de aydınlatma metni gerekir mi?
Kişisel veri işlemiyorsanız aydınlatma yükümlülüğü doğmaz. Ama çerezle ziyaretçiye ait veri işleniyorsa, Kurum'un rehberine göre aydınlatma siteye giriş aşamasında yapılır.
Aydınlatma metni ile açık rıza aynı şey mi?
Hayır. Aydınlatma bilgi vermektir ve veri her alındığında gerekir. Açık rıza ise işleme kanundaki başka bir şarta dayanmıyorsa alınır. Tebliğe göre ikisi ayrı ayrı yapılır.
Ziyaretçi istatistiği için çerez onayı gerekir mi?
Rehber, yalnız anonim istatistik üreten, siteler arası takip yapmayan ve verisi üçüncü kişilere gitmeyen birinci taraf analitiği açık rıza gerektirmeyebilecek çerezler arasında sayar. Kullandığınız araç veriyi başka bir firmaya, özellikle yurt dışına gönderiyorsa bu şartlar sağlanmayabilir.
Başka bir sitenin KVKK metnini kopyalayabilir miyim?
Önermiyoruz. Metin sizin hangi veriyi, hangi amaçla topladığınızı ve kime aktardığınızı anlatmalı. Başka bir işletmenin metni bunları doğru söylemez.
Kaynaklar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, güncel metin (mevzuat.gov.tr)
- Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ (Resmî Gazete, 10.03.2018, sayı 30356)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber (KVKK Yayınları No 69, Temmuz 2025)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 6698 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası tutarları (31.12.2025)
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, güncel metin (mevzuat.gov.tr)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, VERBİS kayıt istisnasına ilişkin kamuoyu duyurusu (Kurul kararı 2025/1572)
Bu sayfalar genel bilgilendirmedir; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuzu bir avukatla ya da KVKK danışmanıyla netleştirin.